Instytucja potrącenia, potrącenie kc a delikt.

Z zawartych tam wyjaśnień wynika, że potrącenie zgodnie z art. 499 k.c. następuje przez jednostronną czynność prawną jednego z wzajemnych wierzycieli. Skutkiem tej czynności jest wygaśnięcie wierzytelności obu stron do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 § 2 k.c.), z chwilą, kiedy potrącenie stało się możliwe. Od czynności prawnej potrącenia, czyli zdarzenia prawa materialnego o wskazanych skutkach, należy odróżnić zarzut potrącenia, czyli powołanie się przez stronę w procesie na fakt dokonania potrącenia i wynikające stąd skutki. Zarzut ten jest czynnością procesową.

W przedmiotowej sprawie takowy zarzut nie został zgłoszony, gdyż potrącenie nastąpiło wcześniej w ramach przeprowadzonego przez ubezpieczyciela postępowania likwidacyjnego. Rozpatrując więc tylko i wyłączenie materialne aspekty potrącenia, na które wskazało pozwane (…) uznać należało, że potrącenie wierzytelności pozwanego z roszczeniem powoda nie może prowadzić do umorzenia ich wierzytelności. Zgodnie bowiem z treścią art. 505 k.c. nie może zostać umorzona przez potrącenie wierzytelność wynikająca z czynu niedozwolonego. Zakazy potrącenia zawarte w tym przepisie ustanowione zostały w interesie wierzyciela, któremu wierzytelności wymienione w tym przepisie przysługują. Wobec tego potrącenie wymienionych w tym przepisie wierzytelności jest niemożliwe wbrew woli takiego wierzyciela. Rozwiązanie to jest podyktowane potrzebą ochrony interesu wierzyciela pasywnego, który musi poddać się skutkom skierowanego do niego oświadczenia drugiej strony o potrąceniu. Natomiast ograniczenia przewidziane w art. 505 k.c. nie będą stanowiły przeszkody do potrącenia, w sytuacji gdy taka szczególnie chroniona wierzytelność przysługuje stronie przeciwnej (zgłaszającej zarzut potrącenia), w tym bowiem wypadku wierzyciel chroniony sam wyraża zgodę na potrącenie, stając się jest wierzycielem aktywnym. W szczególności, jeśli wierzyciel uprawniony z tytułu wierzytelności chronionej złoży oświadczenie o potrąceniu, będziemy mieli do czynienia z wyraźnie oświadczoną jego wolą w tym przedmiocie. Rozwijając wskazane tezy, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 505 pkt 3 k.c. nie mogą być potrącone wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych. O zastosowaniu tego wyłączenia decyduje kryterium formalne: jest nim podstawa prawna zobowiązania (tak. T. Wiśniewski (w:) Komentarz…, s. 580; M. Pyziak-Szafnicka (w:) System…, s. 1157). Dochodzone przez powoda roszczenie ewidentnie wywodzi się z czynu niedozwolonego popełnionego przez sprawcę szkody komunikacyjnej. Jedyna różnica polega na tym, iż chodzi o sprawcę korzystającego z ochrony ubezpieczeniowej, za którego odpowiada ubezpieczyciel. Z powyższego wynika, że roszczenie powoda nie może zostać umorzone na skutek potrącenia, gdyż celem przepisu art. 505 pkt 3 k.c. jest ochrona interesów poszkodowanego czynem niedozwolonym. Zakaz potrącenia wierzytelności z czynów niedozwolonych jest uzasadniony funkcjami, które powinna pełnić odpowiedzialność cywilna, zwłaszcza funkcją prewencyjną i represyjną. Chodzi tu zwłaszcza o zapewnienie efektywności świadczenia odszkodowawczego należnego poszkodowanemu na skutek popełnienia czynu niedozwolonego ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 kwietnia 2000 r., I ACa 116/00, opubl. Wokanda Nr 3/2002 s. 39; oraz K. Zagrobelny (w:) Kodeks…, s. 909; M. Pyziak-Szafnicka (w:) System…, s. 1157 ). Tymczasem (…) sięgnęło do potrącenia, kierując się tylko i wyłącznie własnym partykularnym interesem rozumianym w sposób nazbyt subiektywny. W efekcie doszło do pomniejszenia zadośćuczynienia należnego B. O. z tytułu doznanej krzywdy i zaistniałej szkody zdrowotnej, co należy potraktować jako sytuację niedopuszczalną wskutek obejścia ustawowych zakazów.”

źródło: https://www.saos.org.pl/judgments/356469

https://arslege.pl/wylaczenie-potracenia-katalog/k9/a5043/

blog partnerski sklepu
Updated: 6 lipca 2022 — 19:10

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *